| Thu hút 'đại bàng', nuôi dưỡng 'chim sẻ' trong phát triển du lịch |
|
Thu hút nhà đầu tư lớn cần đi cùng mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và người dân. Từ thực tiễn tại các địa phương, yêu cầu đặt ra là sớm có cơ chế, chính sách đặc thù để các chủ thể kết nối, cùng tạo giá trị và hưởng lợi trong một hệ sinh thái du lịch bền vững.
Lễ hội Sắc vàng Tam Cốc - Tràng An năm 2026. Ảnh: Sở Du lịch Ninh Bình Một điểm đến du lịch có thể sở hữu nhiều khách sạn sang trọng, khu nghỉ dưỡng hiện đại, trung tâm hội nghị quy mô lớn. Nhưng bữa ăn mang hương vị bản địa, câu chuyện của nghệ nhân, không gian làng quê và sự hiếu khách của người dân mới làm cho chuyến đi có chiều sâu, để khách muốn trở lại. Bởi vậy, thu hút "đại bàng" về làm tổ cần gắn với tạo môi trường cho "chim sẻ" sinh sống, phát triển. "Đại bàng" là các doanh nghiệp có năng lực đầu tư, quản trị và kết nối, mở rộng thị trường; "chim sẻ" là doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, hộ kinh doanh, nghệ nhân và cộng đồng. Chính sách cần giúp các chủ thể phát huy lợi thế trong quan hệ hợp tác bền vững. Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị xác định yêu cầu chuyển từ tăng trưởng du lịch chủ yếu theo số lượng sang chú trọng chất lượng đồng thời phát huy sự tham gia và hưởng lợi của cộng đồng. Cùng với Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030 và Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong không gian phát triển mới sau hợp nhất, Ninh Bình đã chủ động định hình hướng đi chiến lược, thể hiện tư duy tiên phong trong gắn kết công nghiệp văn hóa với du lịch thành cụm ngành kinh tế mũi nhọn. Nghị quyết số 07-NQ/TU ngày 30/1/2026 và Đề án Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch của tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt ra hướng phát triển dựa trên nền tảng di sản, bản sắc văn hóa, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; lấy người dân làm trung tâm và chủ thể sáng tạo, doanh nghiệp làm động lực, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo. Các định hướng về lưu trú cao cấp, hội nghị, sự kiện và không gian sáng tạo được đặt trong mối liên hệ với du lịch cộng đồng, làng nghề, nông nghiệp, ven biển. Cách tiếp cận này tạo cơ sở để tổ chức lại nguồn lực thành những chuỗi giá trị liên kết, chuyển mạnh từ khai thác lợi thế tài nguyên sang sáng tạo giá trị, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch xanh, chất lượng cao và bền vững trong kỷ nguyên mới. Kết quả 10 tháng năm 2026 cho thấy quy mô thị trường của tỉnh tiếp tục mở rộng, với gần 22,04 triệu lượt khách, tăng 25,26% so với cùng kỳ; khách quốc tế vượt 2,5 triệu lượt. Cùng với mạng lưới hơn 1.500 cơ sở lưu trú, sự hiện diện của Pullman Ninh Bình, Mường Thanh Luxury Ninh Bình, Wyndham Grand Vedana Ninh Bình và các tổ hợp dịch vụ như Legend Valley Country Club mở thêm khả năng phục vụ khách nghỉ dưỡng, hội nghị, sự kiện, thể thao. Những chuyển động này đáng ghi nhận, nhưng cũng đặt ra câu hỏi quan trọng hơn: Làm thế nào để dòng khách, nhu cầu mua sắm và nguồn thu từ các dự án lớn lan tỏa tới các cơ sở kinh doanh và người dân trên địa bàn? Du lịch đại trà là nền tảng, du lịch cao cấp là động lực Du lịch đại trà ở đây được hiểu là đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân, du khách với nhiều mức chi trả và loại hình trải nghiệm. Nền tảng ấy tạo thị trường cho lưu trú, vận chuyển, ẩm thực, mua sắm và dịch vụ cộng đồng. Đây là điều kiện để nhiều người dân tham gia kinh doanh, có việc làm và thu nhập. Tuy nhiên, phục vụ số đông phải gắn với an toàn, vệ sinh, giá cả niêm yết công khai, ứng xử văn minh và quản lý sức chịu tải; không đi theo hướng khai thác số lượng bằng mọi giá. Du lịch cao cấp, chuyên biệt có vai trò tạo động lực nâng chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn phục vụ, mức chi tiêu và thương hiệu điểm đến. Tuy nhiên, không nên đồng nhất "cao cấp" với dự án có vốn đầu tư lớn. Một homestay nhỏ có thiết kế tốt, dịch vụ chu đáo và trải nghiệm văn hóa riêng biệt vẫn có thể tạo giá trị cao. Ngược lại, khách lưu trú tại khách sạn 5 sao vẫn muốn ăn món quê, đến làng nghề, gặp nghệ nhân, trải nghiệm và khám phá đời sống văn hoá bản địa. Vì vậy, chính sách cần tạo điều kiện để "đại bàng" dẫn dắt, mở rộng thị trường; đồng thời hỗ trợ "chim sẻ" trưởng thành, xây dựng thương hiệu, nâng cao năng lực cung ứng và tham gia sâu vào chuỗi giá trị du lịch. Qua đó, hình thành hệ sinh thái du lịch có sự liên kết, bổ trợ và cùng phát triển, phục vụ nhiều nhu cầu, mức chi trả và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.
Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long. Ảnh: Sở Du lịch Ninh Bình Dự án lớn phải tạo động lực phát triển cho kinh tế địa phương Muốn thu hút nhà đầu tư chiến lược, trước hết phải có quy hoạch rõ ràng về không gian phát triển, khu vực bảo tồn, hạ tầng kết nối; thủ tục minh bạch, thuận tiện và chính sách ổn định. Cảnh quan được gìn giữ, văn hóa giàu bản sắc và cộng đồng có năng lực cung ứng cũng là lợi thế để doanh nghiệp yên tâm đầu tư lâu dài. Vai trò dẫn dắt của dự án lớn không chỉ ở quy mô đầu tư mà còn ở khả năng tạo thị trường cho kinh tế địa phương. Liên kết cần thực hiện theo hai hướng: đưa hàng hóa, dịch vụ, lao động địa phương vào hoạt động của dự án; đồng thời kết nối du khách với làng nghề, du lịch cộng đồng, ẩm thực và các trải nghiệm văn hóa bản địa. Qua đó, mở rộng cơ hội kinh doanh cho người dân và làm phong phú sản phẩm du lịch. Để liên kết hiệu quả, doanh nghiệp lớn cần công khai nhu cầu, tiêu chuẩn và điều kiện hợp tác; các cơ sở nhỏ chủ động nâng cao chất lượng sản phẩm, liên kết qua hợp tác xã hoặc doanh nghiệp đầu mối để đáp ứng yêu cầu cung ứng. Hiệp hội du lịch, doanh nghiệp lữ hành hỗ trợ kết nối thị trường; chính quyền tập trung vào hạ tầng, đào tạo và tháo gỡ khó khăn theo thẩm quyền. Hiệu quả lan tỏa của dự án cần được đánh giá qua mức độ sử dụng hàng hóa, dịch vụ địa phương, việc làm và thu nhập tạo ra. Quan hệ hợp tác phải có cam kết phù hợp, hợp đồng minh bạch và lợi ích hài hòa, để doanh nghiệp lớn có nguồn cung ổn định, doanh nghiệp nhỏ có thị trường phát triển lâu dài. Người dân được tham gia và trực tiếp hưởng lợi Tại Ninh Bình, người dân đã tham gia du lịch qua hoạt động chèo đò, lưu trú cộng đồng, nhà hàng, vận chuyển, làng nghề và dịch vụ trải nghiệm. Đó là nguồn lực quan trọng của điểm đến. Tuy nhiên, cơ hội có thật chỉ khi người dân đủ điều kiện nắm bắt. Với nhiều hộ dân, rào cản chủ yếu là thiếu vốn cải tạo nhỏ, kỹ năng, khả năng thiết kế sản phẩm và tiếp cận khách hàng. Vì thế, hỗ trợ cần bắt đầu từ nhu cầu cụ thể: nước sạch, vệ sinh, xử lý rác, an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy, kỹ năng đón khách, khả năng ngoại ngữ, quản trị chi phí và bán dịch vụ trực tuyến. Đào tạo phải gắn với thực hành tại cơ sở; thủ tục hỗ trợ phù hợp quy mô hộ gia đình, hợp tác xã và cộng đồng. Có thể nghiên cứu cơ chế đồng tài trợ có điều kiện để khảo sát, thiết kế, thử nghiệm sản phẩm mới; chỉ hỗ trợ những mô hình có đầu ra, khả năng duy trì và hiệu quả về việc làm, thu nhập, bảo vệ tài nguyên. Người dân được tham gia từ lựa chọn sản phẩm, tổ chức không gian đến giám sát tác động đối với đời sống và văn hóa địa phương; hưởng lợi qua cung ứng dịch vụ, bán sản phẩm, việc làm, truyền dạy nghề và sáng tạo. Nghệ nhân phải được trả công xứng đáng; việc sử dụng hình ảnh, câu chuyện, mẫu mã thiết kế và tri thức bản địa cần có thỏa thuận rõ ràng. Không gian sinh hoạt, tín ngưỡng của cộng đồng phải được tôn trọng. Phát triển du lịch không thể đánh đổi bản sắc lấy những trải nghiệm dàn dựng ngắn hạn. Khi người dân có sinh kế từ di sản, họ sẽ có thêm động lực giữ nghề, giữ di sản.
Kinh tế ban đêm-Hợp phần quan trọng phát triển kinh tế du lịch Ninh Bình. Ảnh: Báo Ninh Bình Đưa công nghiệp văn hoá vào chuỗi giá trị du lịch Công nghiệp văn hóa giúp chuyển những giá trị riêng của địa phương thành sản phẩm có sức cạnh tranh. Nhà thiết kế phối hợp với nghệ nhân làm quà tặng; đơn vị nghệ thuật tổ chức biểu diễn; doanh nghiệp lữ hành và khách sạn đưa các sản phẩm ấy đến du khách Tại Ninh Bình, có thể nghiên cứu liên kết Tràng An – Hoa Lư – Tam Cốc với thêu Văn Lâm, nông nghiệp, ẩm thực, nghệ thuật; kết nối Tam Chúc với nghề trống Đọi Tam, lụa Nha Xá. Vùng ven biển có thể kết hợp trải nghiệm sinh thái, nghề muối, làng chài với dịch vụ nghỉ dưỡng tại Thịnh Long, Hải Tiến, Giao Ninh và du lịch sinh thái tại Vườn quốc gia Xuân Thủy. Đây là những hướng cần khảo sát, lựa chọn theo thị trường, khoảng cách, năng lực cộng đồng và sức chịu tải. Tuần Du lịch Ninh Bình năm 2026 với Lễ hội sắc vàng Tam Cốc, Lễ hội âm nhạc sáng tạo Tràng An Forestival và Các hoạt động khai mạc mùa du lịch biển 2026 cho thấy khả năng kết hợp di sản, văn hóa, nghệ thuật với quảng bá điểm đến. Từ các hoạt động sự kiện, cần hình thành thêm sản phẩm có thể bán thường xuyên: Chương trình biểu diễn định kỳ, trải nghiệm làng nghề, ẩm thực, quà tặng và dịch vụ buổi tối. Muốn vậy, sản phẩm phải có lịch phục vụ ổn định, giá rõ ràng, đặt trước thuận tiện và chất lượng được kiểm soát. Quản trị bằng lợi ích chung và kết quả thực chất Vai trò kiến tạo của Nhà nước trước hết thể hiện ở hạ tầng dùng chung: Giao thông kết nối, bãi đỗ xe, tiện nghi vệ sinh, xử lý rác, chất thải, biển chỉ dẫn, thông tin và không gian công cộng. Đầu tư phải giúp du khách tiếp cận thuận tiện cả tổ hợp lớn lẫn làng nghề, điểm cộng đồng, đồng thời bảo đảm không gian công cộng và cơ hội hưởng thụ của người dân. Chuyển đổi số cũng cần giúp cơ sở nhỏ tìm khách, nhận đặt dịch vụ, bán hàng và tiếp nhận phản hồi với chi phí phù hợp, thay vì chỉ tạo thêm nền tảng mà ít người sử dụng. Các địa phương nói chung, Ninh Bình nói riêng có thể chọn một số cụm điểm đến thí điểm liên kết doanh nghiệp lớn với nhà cung ứng địa phương, có nhu cầu mua bán cụ thể, đơn vị điều phối và đại diện cộng đồng. Kết quả cần đo bằng giá trị mua hàng, hợp đồng duy trì, việc làm, thu nhập, đêm lưu trú, chi tiêu của khách; đồng thời theo dõi sự hài lòng của người dân, du khách và thực trạng tài nguyên, môi trường, cảnh quan tự nhiên. Từ thực tiễn này, việc sớm hoàn thiện, thông qua Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa thiết thực. Chính sách cần đủ sức thu hút các dự án động lực, nhưng cũng phải mở đường cho doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và người dân nâng cao năng lực, phát triển sản phẩm, tiếp cận thị trường và tham gia chuỗi giá trị. Quan trọng hơn, cơ chế phải rõ thẩm quyền, điều kiện thực hiện và khả năng kiểm chứng, để đi vào cuộc sống chứ không dừng ở chủ trương. Thu hút "đại bàng" và nuôi dưỡng "chim sẻ" thực chất là hai mặt của một chiến lược phát triển điểm đến. Nhà đầu tư lớn tạo động lực về nguồn lực, chất lượng và thị trường; doanh nghiệp nhỏ cùng cộng đồng góp phần gìn giữ bản sắc, làm phong phú sản phẩm và tạo sức sống riêng cho điểm đến. Điều quan trọng không chỉ là thu hút được những dự án lớn, mà còn phải tạo dựng môi trường để các chủ thể liên kết, cùng phát triển và cùng hưởng lợi. Khi "đại bàng" có điều kiện vươn xa, "chim sẻ" có cơ hội trưởng thành, giá trị tăng trưởng du lịch mới thực sự lan tỏa đến cộng đồng, góp phần nâng cao đời sống người dân và tạo nền tảng phát triển bền vững cho điểm đến. (nguồn: baochinhphu.vn) Tin cũ hơn:
|